ÇOCUK GELİŞİMİ PROGRAMI
Lisans TYYÇ: 6. Düzey QF-EHEA: 1. Düzey EQF-LLL: 6. Düzey

Ders Genel Tanıtım Bilgileri

Ders Kodu: CGB 102
Ders İsmi: Gelişim Psikolojisi
Ders Yarıyılı: Bahar
Ders Kredileri:
Teorik Uygulama Laboratuvar AKTS
3 0 0 5
Öğretim Dili: TR
Ders Koşulu:
Ders İş Deneyimini Gerektiriyor mu?: Hayır
Dersin Türü:
Dersin Seviyesi:
Lisans TYYÇ:6. Düzey QF-EHEA:1. Düzey EQF-LLL:6. Düzey
Dersin Veriliş Şekli: Yüz yüze
Dersin Koordinatörü: Doç. Dr. ELİF SEZGİN
Dersi Veren(ler): Doç. Dr. ELİF SEZGİN
Dersin Yardımcıları:

Dersin Amaç ve İçeriği

Dersin Amacı: Bu dersin amacı, öğrencilerin doğum öncesinden yetişkinliğe kadar olan gelişim dönemlerini psikolojik açıdan bütüncül bir yaklaşımla anlamalarını sağlamaktır. Öğrenciler gelişim psikolojisi kuramlarını, temel kavramları, gelişimsel değişim ve farklılıkları, gelişimi etkileyen biyolojik, çevresel ve kültürel faktörleri kavrayarak çocuk ve ergen gelişimini bilimsel bir bakış açısıyla değerlendirebilmelerini sağlamaktır.
Dersin İçeriği: Bu ders, Gelişim psikolojisinin temel kavramları, yöntemleri ve kuramsal yaklaşımlar Fiziksel, bilişsel, duygusal ve sosyal gelişim süreçleri Gelişimi etkileyen biyolojik, çevresel ve kültürel faktörler Gelişimsel dönemler: doğum öncesi, bebeklik, çocukluk, ergenlik ve yetişkinlik Gelişimsel farklılıklar ve risk etmenleri Gelişimsel değerlendirme yöntemleri ve uygulamaları konularından oluşmaktadır.

Öğrenme Kazanımları

Bu dersi başarıyla tamamlayabilen öğrenciler;
Öğrenme Kazanımları
1 - Bilgi
Kuramsal - Olgusal
1) Gelişim psikolojisinin temel kavramlarını, amaçlarını ve tarihsel gelişimini tanımlar.
2) Yaşam boyu gelişim yaklaşımının temel ilkelerini açıklar.
3) Normatif gelişim ile bireysel farklılık kavramlarını ayırt eder.
2 - Beceriler
Bilişsel - Uygulamalı
1) Süreklilik–evre tartışmasını kuramsal temelleriyle açıklar ve karşılaştırır.
2) Boylamsal, kesitsel ve sıralı araştırma desenlerini karşılaştırır.
3) Deneysel ve yarı deneysel araştırma modellerini gelişim psikolojisi bağlamında açıklar.
4) Çocuklarla yapılan araştırmalarda etik ilkeleri açıklar ve örnek durumlar üzerinden değerlendirir.
5) Prenatal gelişim evrelerini ve temel özelliklerini açıklar.
6) Teratojenlerin gelişim üzerindeki etkilerini analiz eder.
7) Genetik ve çevresel etkileşimin gelişimsel sonuçlarını örneklendirir.
8) 0–6 yaş fiziksel gelişim ve beyin gelişimi süreçlerini açıklar.
9) Reflekslerin ve motor gelişim basamaklarının gelişimsel önemini değerlendirir.
10) Bağlanma kuramını ve bağlanma türlerini gelişimsel sonuçlarıyla açıklar.
11) Bağlanma örüntülerinin klinik ve eğitimsel yansımalarını analiz eder.
12) Mizaç kavramını ve Thomas & Chess sınıflamasını açıklar.
13) Benlik algısı ve benlik saygısı gelişimini gelişimsel dönemlere göre değerlendirir.
14) Sosyal ve duygusal gelişim süreçlerini (duygu düzenleme, empati, akran ilişkileri, prososyal davranışlar) analiz eder.
15) Davranışçı ve sosyal öğrenme kuramlarını çocuk davranışlarını açıklamada uygular.
16) Bilgi işleme yaklaşımı çerçevesinde dikkat, bellek, yürütücü işlevler ve üstbiliş süreçlerini açıklar ve günlük yaşama uyarlayarak örneklendirir.
17) Mizaç–çevre uyumu ve ebeveyn tutumlarının gelişim üzerindeki etkilerini analiz eder.
18) İçselleştirme ve dışsallaştırma problemlerini gelişimsel risk faktörleri bağlamında karşılaştırır.
19) Çocuklukta görülen kaygı ve davranım problemlerini gelişimsel psikopatoloji perspektifiyle değerlendirir.
20) Aile, okul ve akran ilişkilerini Bronfenbrenner’in ekolojik sistem yaklaşımı çerçevesinde analiz eder.
3 - Yetkinlikler
İletişim ve Sosyal Yetkinlik
Öğrenme Yetkinliği
Alana Özgü Yetkinlik
Bağımsız Çalışabilme ve Sorumluluk Alabilme Yetkinliği

Ders Akış Planı

Hafta Konu Ön Hazırlık
1) Gelişim Psikolojisine Giriş • Gelişim psikolojisinin tanımı • Yaşam boyu gelişim yaklaşımı • Süreklilik–evre tartışması • Normatif ve bireysel farklılıklar
2) Gelişimde Araştırma Yöntemleri ve Etik • Boylamsal, kesitsel ve sıralı desenler • Deneysel ve yarı deneysel çalışmalar • Çocuklarla araştırmada etik ilkeler
3) Doğum Öncesi Gelişim ve Risk Faktörleri • Prenatal gelişim evreleri • Teratojenler • Genetik ve çevresel etkileşim
4) Fiziksel ve Motor Gelişim (0–6 Yaş) • Beyin gelişimi • Refleksler • İnce ve kaba motor gelişim
5) Bağlanma Kuramı • John Bowlby ve bağlanma kuramı • Mary Ainsworth ve Yabancı Durum Testi • Güvenli ve güvensiz bağlanma türleri • Klinik ve eğitimsel yansımalar
6) Mizaç ve Benlik Gelişimi • Mizaç kavramı • Thomas & Chess mizaç sınıflaması • Benlik algısı ve benlik saygısı gelişimi
7) Sosyal ve Duygusal Gelişim • Duygu düzenleme • Empati • Akran ilişkileri • Prososyal davranışlar
8) ARA SINAV
9) Davranışçı ve Sosyal Öğrenme Yaklaşımı • B.F. Skinner – Edimsel koşullanma • Albert Bandura – Sosyal öğrenme • Model alma ve öz-yeterlik
10) Bilişsel Gelişimde Bilgi İşleme Yaklaşımı • Dikkat gelişimi • Bellek süreçleri • Yürütücü işlevler • Üstbiliş
11) Mizaç–Çevre Uyumu ve Ebeveyn Tutumları • Goodness of fit • Ebeveynlik stilleri • Risk ve koruyucu faktörler • İçselleştirme problemleri • Dışsallaştırma problemleri • Dikkat ve davranış düzenleme güçlükleri
12) Çocuklukta Psikopatolojiye Giriş • Kaygı sorunları • Davranım problemleri • Gelişimsel risk faktörleri
13) Aile, Okul ve Ekolojik Sistem Yaklaşımı • Aile sistemleri • Okul uyumu • Akran zorbalığı • Urie Bronfenbrenner – Ekolojik Sistem Kuramı
14) Genel Değerlendirme ve Tartışma · Dönem boyunca tartışılan konuların gözden geçirilmesi ve güncel makalelerin analizi · Öğrenci sunumları ve grup tartışmaları · Gelecekteki araştırma alanları ve potansiyel projeler

Kaynaklar

Ders Notları / Kitaplar:
Diğer Kaynaklar: -Ders slaytları
-WASTA, ROSS, M. HAITH., M.,MILLER, S., (1992);CHILD PSYCHOLOGY.
-BERK, E.L. (1994); CHILD DEVELOPMENT, 3TH ED.
-GELİŞİM PSİKOLOJİSİ NOBEL YAYINEVİ Berk, L. E. (2022). Development Through the Lifespan (8th Edition). Pearson.
-Dönemsel gelişim ve teorileri, güncel araştırmalarla desteklenmiş kapsamlı bir kaynak.
-Santrock, J. W. (2021). Life-Span Development (18th Edition). McGraw-Hill.
Bütüncül bir bakış açısıyla doğumdan yaşlılığa gelişim süreçlerini ele alır.
-Yavuzer, H. (2020). Çocuk Psikolojisi. İstanbul: Remzi Kitabevi. Çocukluk dönemi duygusal ve sosyal gelişim özellikleri, oyun ve öğrenme süreçleri.
-Onur, B. (2019). Gelişim Psikolojisi: Çocuk ve Ergen Gelişimi. Ankara: İmge Kitabevi. Akademik düzeyde, gelişim teorileri ve uygulamalı örnekler sunar.
-Selçuk, Z. (2018). Gelişim ve Öğrenme. Ankara: Nobel Yayınları. Eğitim ve çocuk gelişimi fakülteleri için temel ders kitabı.
-Aydın, B. (Ed.). (2022). Gelişim Psikolojisi. Ankara: Pegem Akademi.
-Güncel araştırmalar, gelişim kuramları ve dönemsel gelişim özellikleri içerir.
-Karasar, N. (2017). “Çocuklarda bilişsel gelişim: Güncel yaklaşımlar.” Türk Psikoloji Yazıları, 20(40), 55-68.
-Baydar, N., Küntay, A., & Gökşen, F. (2018). “Türkiye’de çocuk gelişimi araştırmalarında güncel eğilimler.” Türk Psikoloji Dergisi, 33(81), 1-18.
-Kağıtçıbaşı, Ç. (2007). “Benlik, aile ve insan gelişimi: Kültürel psikoloji açısından.” Türk Psikoloji Dergisi, 22(59), 1-20.
-Arı, R., & Üre, Ö. (2016). “Ergenlik döneminde psikososyal gelişim ve risk faktörleri.” Çocuk ve Gençlik Ruh Sağlığı Dergisi, 23(2), 123-135.
-Güngör, D. (2019). “Kültürel bağlamda gelişim psikolojisi: Türkiye’de araştırmalar.” Kültür ve Psikoloji Dergisi, 5(1), 45-62.

Ders - Program Öğrenme Kazanım İlişkisi

Ders Öğrenme Kazanımları

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

Program Kazanımları
1) Anatomi, fizyoloji, genetik ve nörogelişim bilgilerini çocuk gelişimi bağlamında açıklar. 4 1 3 3 4 1 1 2 2 4 4 3 2 3 4 4 5
2) Beyin gelişimi ve biyolojik risk faktörlerini gelişim alanlarıyla ilişkilendirir. 5 5 3 2 1 4 1 3 3 3 1 5 4 4 4 2
3) 0-18 yaş gelişim özelliklerini kuramsal çerçevede açıklar. 1 3 5 4 5 4 3 1 3 3 3 1 3 3 4 3 1 3 1 5 1
4) Normal ve atipik gelişimi karşılaştırır ve risk göstergelerini tanımlar. 5 1 3 2 2 2 5 3 3 2 4 5 3 1 1 4 3 4 4 5 4 3
5) Özel gereksinimli çocuk gruplarının gelişimsel özelliklerini açıklar. 3 3 4 2 2 3 5 2 3 5 4 4 5 5 5 4 3 1 2 5
6) Gelişimsel değerlendirme araçlarını uygular, analiz eder ve raporlaştırır. 4 4 1 1 5 2 4 2 4 2 3 2 4 1 5 2 1 5 1 4 1
7) Psikometrik ölçme araçlarını bilimsel ve etik ilkelere uygun kullanır. 4 1 5 5 4 3 4 1 3 1 5 5 3 4 3 1 4 4 5 4
8) Bireyselleştirilmiş eğitim ve müdahale programları hazırlar ve değerlendirir. 5 2 3 1 3 2 4 5 3 5 5 1 5 4 3 5 1 2 2
9) Erken müdahale ve davranış yönetimi süreçlerini planlar ve uygular. 2 1 1 5 5 3 1 1 1 1 5 3 2 5 2 2 4 2 3
10) Risk ve koruyucu faktörlere yönelik önleyici program geliştirir. 4 4 1 1 4 3 2 4 1 2 4 4 1 2 3 5 5
11) Klinik ve eğitim kurumlarında bağımsız mesleki uygulama gerçekleştirir. 1 2 3 4 5 4 3 5 1 5 2 4 4 2 2 5 3 1
12) Disiplinlerarası ekip içinde sorumluluk alır ve iş birliği yapar. 5 1 3 2 1 3 3 4 5 3 1 5 4 3 4 1 2 2 4
13) Kalite yönetimi ve iş güvenliği ilkelerine uygun davranır. 3 1 4 1 5 2 4 4 4 4 3 1 2 5 2 1 2 5 5 5
14) Güncel literatürü izler ve mesleki gelişimine yansıtır. 5 4 2 5 2 4 5 3 3 4 5 5 1 4 2 5 1 1 3
15) Araştırma yöntemleriyle veri toplar, analiz eder ve rapor hazırlar. 4 5 3 4 4 1 5 2 3 3 4 5 3 5 5 5 3 5 2 3
16) Kanıta dayalı uygulamaları mesleki karar süreçlerinde kullanır. 1 1 4 2 2 3 3 1 2 5 4 1 2 3 4 2 1 3
17) Çocuk ve aile ile etkili profesyonel iletişim kurar. 1 5 5 1 3 3 3 2 4 2 2 4 1 2 2 5 2 4 3
18) Aile danışmanlığı süreçlerini yürütür. 1 4 4 5 5 1 1 1 4 4 2 4 5 3 3 5 2 4 3 2 4 5
19) Toplumsal ve kültürel duyarlılığa sahip mesleki tutum sergiler. 1 5 3 2 5 2 1 3 2 2 2 4 3 4 2 2 2 2
20) Çocuk hakları ve meslek etiğine uygun davranır. 5 4 4 1 4 4 5 1 1 2 2 2 4 4 1 2
21) Tanılama ve müdahale süreçlerinde etik ve gizlilik ilkelerine uyar. 2 3 1 4 3 5 5 4 4 3 3 3 5 4 4 2 5 1 2 2
22) Sağlık, eğitim ve sosyal hizmet sistemlerini analiz eder. 2 1 5 4 3 4 4 4 2 5 3 4 3 2 5 4 1
23) Girişimcilik ve proje geliştirme becerisi gösterir. 5 1 1 4 1 2 5 3 5 1 4 5 2 2 5 3 1 4
24) Dijital araç ve yapay zekâ uygulamalarını etik biçimde kullanır. 2 1 2 1 2 5 4 1 2 2 4 4 4 3 1 5 1 1 2 4
25) Yaşam boyu öğrenme bilinciyle mesleki gelişimini sürdürür. 2 3 4 1 3 5 5 3 4 1 5 5 1 2 4 1 5 1 3 3

Öğrenme Etkinliği ve Öğretme Yöntemleri

Anlatım
Soru cevap/ Tartışma
Örnek olay çalışması

Ölçme ve Değerlendirme Yöntemleri ve Kriterleri

Yazılı Sınav (Açık uçlu sorular, çoktan seçmeli, doğru yanlış, eşleştirme, boşluk doldurma, sıralama)

Ölçme ve Değerlendirme

Yarıyıl İçi Çalışmaları Aktivite Sayısı Katkı Payı
Ara Sınavlar 1 % 40
Final 1 % 60
Toplam % 100
YARIYIL İÇİ ÇALIŞMALARININ BAŞARI NOTU KATKISI % 40
YARIYIL SONU ÇALIŞMALARININ BAŞARI NOTUNA KATKISI % 60
Toplam % 100

İş Yükü ve AKTS Kredisi Hesaplaması

Aktiviteler Aktivite Sayısı Süre (Saat) İş Yükü
Ders Saati 14 3 42
Sınıf Dışı Ders Çalışması 14 2 28
Ara Sınavlar 1 25 25
Final 1 40 40
Toplam İş Yükü 135